Yozgat denilince, kadim ilçelerden Akdağmadeni gelir akıllara. Meşhur ormanlarıyla bilinen Akdağmadeni, geçmişten günümüze bu özelliğini ve güzelliğini hep elinde tutmuştur. Latif havası ve doğal güzellikleriyle bilinen bu ilçe, hiç kuşkusuz, içerisinde barındırdığı farklı hayvan türüyle de calib-i dikkattir. Bâhusus, “Salep”i ise daha da meşhurdur.
Akdağmadeni Belediye Başkanlığı ile Bozok Üniversitesi Rektörlüğü’nce düzenlenecek olan “Sağlık bilimleri açısından salep sempozyumu” nu öğrenince, ziyadesiyle memnuniyet duydum. Daha öncesinde hemşehrimiz Prof. Dr Hamdi Temel’in aynı adı taşıyan kitabını görmüş ve tebrik etmiştim. Sosyal medyadan ıttıla sahibi olduğun sempozyumu duyunca bir başka etkilendim haliyle.
Çünkü,
Dijital ortamdan uzak olduğumuz, sosyal medyanın olmadığı, hele hele bilgi ve belgeye erişimin kıt ve güç olduğu tâ 2000 yılında “Salep” bitkisinin varlığına dikkat çekmiş ve yayınladığım “Geçmişten Günümüze Akdağmadeni” adlı monografimde kısaca bahsetmiştim. Derken, 2003 yılında Akdağmadeni’nde yayınlanan yerel gazete ile Yozgat il merkezinde yayınlanan yerel gazetede “Akdağmadeni’nin meşhur salebi” başlığıyla kaleme aldığım makalemde genişçe bahsetmiş ve yerel basına taşımıştım. Meğer, bugünlerde bilimsel açıdan sempozyum konusu olacak “Meşhur Salep”i önceden yazmışım. Kendimi bu açıdan mutlu ve şanslı addetmek hakkım olsa gerek.
Doğduğum ilçemin ormanlık alanlarında hüdayinabit (kendiliğinden) şekilde yetişen salep bitkisi, ilçenin caddelerinde esnafın dükkanı önünde kurutulur ve küçük çapta da olsa ev ekonomisine kazandırılırdı. Şimdi ise Belediye başkanlığının konuya duyarlılık göstermesiyle salep yetiştiriciliği yaygınlaştırılarak, ilçe ekonomisine kazandırıldı. Tadı ve güzelliği ile nam salan bu bitki, ilçeyle özdeş olarak daha geniş coğrafyalara tanıtıldı. İlçenin orman köylerinden “Göndelen vadisi” civarında özellikle Başçatak, Çulhalı ve Ortaköy başta olmak üzere ormanların arasında nemli ortamlarda yetişen bu bitki, sıcak ve soğuk olarak damaklara tat vermektedir. Kışın, sıcak olarak içilirken, yaz aylarında ise dondurmaya tat verir. Kendi köyüm Körük’te mantar toplarken salebe rastlamam beni çok etkilemişti. Kısacası, bir çok orman köyünde yetişiyor Salep.
İşte, gıdadan ilaca kadar bir çok alanda kazanım sağlayan bu bitkinin akademisyenler tarafından ele alınması elbette ki anlam taşımaktadır. Belediye başkanı Uz. Dr Nezih Yalçın ve rektör Evren Yaşar ve bu bitkiyi kitaba işleyen Prof Dr Hamdi Temel başta olmak üzere katkı sunan akademisyenlere ve diğer herkese teşekkürü borç biliyorum.
Yozgat’ın köklü ve ormanlarıyla meşhur ilçesinde düzenlenecek bu sempozyum elbette ki ilçe ekonomisine ve tanıtımına etkisi olacaktır. 27-28 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek bu sempozyumda ilk gün Bozok Üniversitesinin yanı sıra diğer üniversitelerden gelen akademisyenlerce sunum yapılacak, ikinci gün ise ilçenin salep üretimi ile ilgili yerler ve kadın kooperatifi ziyaret edilip, tarihi mekanlar gezilecek.
Emeği geçen herkesi tebrik ediyorum.
