Köylerimizin geçmişine dair araştırmalarım kapsamında yolum Ahmetfakılı’ya düştü. Yolumuz düşmesine düştü de, kendimi adeta eğitim yuvasında, eğitim ocağında buldum sanki. Maşallah, ilimle mücehhez bir Anadolu köyü. Arazinin mümbit olmasının yansı sıra ilme, okur-yazarlığa da önem verilmiş ziyadesiyle. Okuru, yazarı, hukukçusu, kaymakamı, müftüsü, siyasetçisi bir hayli fazla. Ne diyelim, ilmi- irfanı ziyade olsun tüm “Ahmetfakılı”ların.
İlme ve eğitime olan bu rağbeti geleneksel oda kültürüne bağlamak yerinde olacak elbette. Halen de yaşatılıyor. Yaz-kış boş kalmıyor “Nusretlerin Oda”. Genellikle tarım-hayvancılıkla iştigal edildiği, tek geçim kaynağının tarım ve ziraat olduğu kuruluş yıllarından beri var olan “Köy Odası” kültürü ve geleneği işlevini yapmış olacak ki, okur-yazarlık ve eğitim ihmal edilmemiş hiç. Asırlara meydan okuyan, mimari ve sanat özelliğiyle dikkat çeken ”Nusretlerin Oda” son temsilci bugün. Bir zamanlar okul ve medrese görevini üstlenen oda, günümüzde; koyu muhabbetlerin yanı sıra, muhtarlık ve köy umumi işlerine hasredilmiş. "Nusretler"den muhtar Cengiz COŞKUN da tüttürüyor bu odayı.
Demem o ki, farklı olduğu kadar da kadın bir eğitim yuvası gibi yerleşim yeridir “Ahmetfakılı”.
Ahmetfakılı, Yozgat’ın Sorgun ilçesine bağlı olmakla birlikte, idari bağlılık ve değişimler yaşamış bir yerleşim yeri. İlçeye uzaklığı 20 km olup, Sorgun-Kadışehri karayolu güzergâhının 2 km sağ sapağında yer alır.
Oğuz Türkmenlerinin Anadolu’ya yerleşmesiyle “Bozok” boyuna mensup topluluklar arasında yer alır “Ahmetfakihli”. Keza, Yozgat yöresinde "Fakih" İsmi içeren onlarca yerleşim yeri mevcuttur. Bin yedi yüzlü yıllarda meskun olurlar, konar-göçerlikten. Adı gibi köy, adına yakışır şekilde “Hoca” yetiştirmiştir. Adını, yerleşime açan ve "fıkıh bilen/hoca" anlamına gelen “Ahmetfakihli” den alır. Akdağmadeni ilçesine bağlı bir köy iken, 1952 yılında, Sorgun’a bağlanmıştır. Osmanlıca kaynaklı “Fakihli” uzantısı, 1960’ı yıllarda “Fakılı” ya dönüşerek “Ahmetfakılı” olarak kayda geçmiştir. 1998 Yılında kasaba statüsüne kavuşmuş ve belde olmuştur. Ne var ki, nüfus azlığından dolayı belde belediyeleri kapatılma durumuna gelince, komşu “Karakız” beldesiyle birleşerek “Yeniyer” adıyla yeniden oluşturulan (2013) beldenin mahallesi olmuştur. Şu an itibarı ile “Mahalle “ olarak idari yapısını sürdürmektedir.
Ahmetfakılı’da, ilim yolculuğu Hasan Coşkun ile başlar (1895). Köy odalarında başlayan bu yolculuk Kayseri’deki medreselere uzanır. Dini ilimlerle mücehhez olduğu kadar hatiptir, şairdir ve de askeri üniforma giyer. Haliyle, çevre köylere nazaran erken açılır ve 1930’lu yıllara dayanır. Ortaokul da yine 1980’li yıllarda açar kapısını eğitim-öğretime.
İlmi, manevi yaşantısı ve saygınlığıyla yörede iz bırakan “Ekşi Hoca” namıyla meşhur Osman ÖZTÜRK de Ahmetfakılı’da yetişmiş ve yaşamıştır.
Ahmetfakılılar, okumayı-yazmayı sever, şiar edinirler. Hasan COŞKUN’la kalmaz bu ilim yolculuğu. Ordu’da görev alır bir çok (astsubay-subay) komutan, Sait COŞKUN gibi.. İbrahim ACUN başta olmak üzere bir çok eğitimci yetiştirmiştir. Meşhur, bilgisiyle/ sedasıyla dinleyiciye hazır veren imam-hatip Aydın ALPAYDIN olmak üzere sayısız din görevlisi; Satılmış BATUR, Durak ARIKAN, Mustafa DİNÇER, Ömer Faruk ERBEK ve Abdullah ALKANAT başta olmak üzere yine bir çok eğitimci-bürokrat yetiştirmiştir. Mithat Erbek, Zühtü ACUN gibi hukukçular vardır Ahmetfakılı’da. Öykü yazarı Aziz DOĞAN, Ahmetfakılı’dan yetişenler arasındadır.
Siyasetçisi de çoktur; Haşim GÜRAN belediye başkanlığı yapmıştır Doğankent’te (Sorgun). Avukat Zühtü ACUN, Sorgun Belediye başkanlığı yapar. Dahası milletvekili çıkarmıştır. İsmail Durak ÜNLÜ (ANAP) gibi isimlere rastlanır siyasi faaliyetlerden söz edilince.
İlim ve irfanda adeta bir “Ocak” gibi işlev gören “ODA” kültürü meyvelerin vermeye devam etmiş ve mülki idareye kadar uzanmıştır. Muhammed Ali BATUR kaymakam olarak görev yapar halen. Geçtiğimiz günlerde Yeniden Refah Partisi Yozgat İl başkanlığına atanan eczacı Muhammed Emin ERBEK de Ahmetfakılı’dan yetişmiştir. Aynı zamanda da Yozgat belediye başkanlığında meclis üyesidir.
İstanbul’da kurulu ve faaliyet gösteren “Ahmetfakılılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği” yaptığı eğitim-sosyal ve kültürel etkinliklerle dayanışma sağlar, gurbette olan “Ahmetfakılılar”ı buluşturur zaman zaman. Başkanlığını Halil EROL’un yürüttüğü “Ahmetfakılı Dini Hizmetler Derneği” ise bir başka dayanışma sağlar, sivil toplum bilinci sergiler.
Sözün özü, adeta bir eğitim yuvası, eğitim ocağı “Ahmetfakılı”. Hiç kuşkusuz köy odasının payı da çok fazla olsa gerek. Saymakla/yazmakla bitmez okur-yazarı, amiri memuru, siyasetçisi. Bilemezsin, belki de meşhur “Alın Pınarı”nın suyundandır?...
