YOZGAT'IN GENEL DURUMU
ILIN ISTATISTIKI BILGILER
Nüfusu : 719660

Yüzölçümü : 14 123 m2

Ilçe sayisi : 14

Belde sayisi : 51

Belediye Sayisi : 65

Köy Sayisi : 574

Rakimi : 1320

Yillik Ortalama Nüfus Artis Hizi : ( 2.78) %

Nüfus Yogunlugu : 48,3

Okur Yazar Orani : % 88,69 :

Kisi Basina Milli Gelir : 852 $

Egitim : 3 Fakülte 3 Yüksekokul, 669 ilkögretim ve orta ögretim okulu

4080 derslik, 5142 ögretmen,108 015 ilkögretim ve lise ögrencisi, 4474 yüksek ögrenim ögrencisi.

Saglik Kurumlari : 10 Devlet hastanesi, 1 Dogumevi ve Çocuk Hastanesi, 99

Saglik Ocagi, 234 Saglik evi, 77 Uzman Doktor, 295 Pratisyen Doktor, 18 Dis Hekimi.

Kaplicalar : 7 Kaplica, 167 oda, 446 yatak

Endüstriyel Durumu : 1 OSB, 17 küçük sanayi sitesi, 71 özel sektör tesisi, 2

Kamu tesisi,36 esnaf ve Sanatkar odasi

Karayolu Durumu : 461 km. Devlet yolu, 557 km. Il yolu

Haberlesme : 110 796 telefon abonesi mevcut

Toplam Enerji Tüketimi : 331 768 674 kwh

Gençlik ve Spor : 28 tesis, 38 spor kulübü, 511 lisansli sporcu

 
IL'IN GENEL TANITIMI
ANADOLU YARIMADASININ GÖBEGINDEKI KENT
Yozgat ili topraklari Iç Anadolu Bölgesindedir. Kizilirmak'in Iç Anadolu Bölgesinde çizmis oldugu genis yay içinde yer alan Bozok Platosu üzerindedir. Yozgat Sehir merkezi Dogu-Bati istikametinde uzanan Kizildere Vadisi içinde, Sogluk tepesi ile Nohutlu tepesi arasinda kurulmustur. Dogusu Batisi orta kisimlari dagliktir. Dogusu ve Güneydogusu Akdag, Yazirdagi ve Sirçali Daglari , bati tarafi ise Çiçek Dagi, Aygar dagi ve Egri dagi ile çevrilidir. Izmir'den baslayip Türkiye'nin dogusunda Gürbulak sinir kapisina kadar uzanan ve oradan Iran'a açilan E-88 karayolu, il merkezinin içinden geçmektedir. Sehir bu yolun ekseninde genisleme ve gelisme göstermektedir. Ankara ve Sivas'a E-88 karayolu ile baglanir. Tarihi olarak eski medeniyetlerin kuruldugu kasabalara (Bogazköy ‘Hattusas', Alacahöyük) komsudur.14 123 km2'lik alana sahip olan Yozgat, cografi büyüklük bakimindan Türkiye'nin 15. Ilidir.Yozgat'in ekonomisi tarim ve hayvanciliga dayanir. Yozgat, Türkiye'nin (Ege-Dogu) batidan doguya, (Karadeniz-Akdeniz) kuzeyden güneye uzanan çizgilerin ortasindadir. Baska bir ifade ile Yozgat Anadolu yarimadasinin tam ortasinin kesistigi yerdedir. Kirikkale, Kirsehir, Nevsehir, Kayseri, Sivas, Tokat, Amasya ve Çorum Yozgat'in komsu ileridir. Türkiye'nin ilk gazetecisi ‘Agahefendi” Yozgatli'dir. Türkiye'nin ilk milli parki Yozgat'tadir.Yozgat, ilk milli parki Çamlik'la birlikte testi kebabi ve arabasi yemekleri ve efsanevi “Sürmeli Türküsü” ile ünlüdür. Yozgat'in Sorgun, Sarikaya, Saraykent ve Yerköy ilçelerinde sifali sicak su kaplicalari vardir. Tarihi derinlikleri M.Ö. 3000 yilina uzanir. 2002 nüfus sayimina göre, 682.919 nüfusa sahip bulunan Yozgat'ta nüfusun 367.763'ü köy ve kasabalarda, 315.156'I kentlerde yasamaktadir. Yozgat asayis yönünden Türkiye'nin en sakin illerinden biridirYozgat'in 51 beldesi, 574 köyü, 65 Belediyesi ve Merkez, Akdagmadeni, Aydincik, Bogazliyan, Çandir, Çayiralan, Çekerek, Kadisehri, Saraykent, Sarikaya, Sorgun, Sefaatli, Yenifakili ve Yerköy olmak üzere 14 ilçesi bulunmaktadir.
 
ULASIM
ANKARA VE SIVAS'A AYNI UZAKLIKTA
Kara Ulasimi : Uluslar arasi E 88 karayolu Ilin ana ulasimini saglamaktadir. Kirikkale, Ankara, Sivas, Kayseri Kirsehir,Nevsehir, Çorum, Çankiri, Tokat Illeri ile dogrudan baglantisi vardir.Iller arasi ve ilçelere karayolu ulasimini saglayan merkez otobüs terminalidir. Merkez otobüs terminali E-88 karayolu güzergahi üzerinde ve sehir içerisindedir. Yozgat otogarindan Ankara'ya saat basi, Kayseri'ye gün boyu 2 saatte bir Istanbul, Ege, Marmara, Akdeniz hattina da günlük otobüs seferleri düzenlenmektedir. Demiryolu hatti sehir merkezinden geçmedigi ve Yozgat'ta da havaalani olmadigi için yurdun her ilinden Yozgat'a ulasim otobüslerle yapilmaktadir. Yozgat kent merkezinden ilçelere tarihi, turistik yerlere ve kaplicalara merkez otogarindan otobüs veya minibüslerle ulasim saglanabilmektedir. Kent içi ulasimi hizmetlerini ise sehir içi minibüsleri sürdürmektedir.
 
KOMSU KARAYOLU
ILLER UZAKLIGI(KM)

Yozgat - Amasya

187

Yozgat - Tokat

207

Yozgat - Çorum

104

Yozgat - Sivas

224

Yozgat - Kayseri

197

Yozgat - Nevsehir

202

Yozgat - Kirsehir

112

Yozgat - Kirikkale

142
Demiryolu Ulasimi : Ankara-Kayseri ve Dogu Anadolu bölgesine baglantiyi saglayan demiryolu Yozgat'tan geçmektedir. Tren istasyonlari Yerköy, Sefaatli ve Yeni Fakili Ilçelerindedir .Yozgat ilinden geçen Ankara-Kayseri demiryolu 1930 yilinda isletmeye açilmistir. 141 km'si il sinirlari içinde yer alan bu hat üzerinde 10 istasyon vardir. Bati'da Kirikkale'nin Çerikli istasyonu dolayinda il topraklarina giren demiryolu, ilin güneybati siniri boyunca uzanarak Yerköy'e ulastiktan sonra, Sefaatli'den geçip güneye yönelir. Kanlica ve Fakili istasyonlarindan geçer ve Himmet Dede'nin 20 km kuzeyinde Kayseri topraklarina girer. Kayseri'de ikiye ayrilan hattan güneye giden Iskenderun limani ve güneydogu sinirina ulasirken, kuzey doguya ayrilan hat dogu illerine gider. Demiryolu özellikle yük tasimaciligi açisindan büyük önem tasimaktadir.
 
HAVAYOLU:Yozgat ili'nde havaalani bulunmamaktadir. Ile en yakin havaalanlari 220 km uzakliktaki Ankara, 224 km uzakliktaki Sivas ve 279 km uzakliktaki Samsun'da bulunmaktadir. Yozgat Ilinde Çavusoglu Turizm Seyahat Acentasi THY na bilet satis islerini yaparak,havayolu ulasimini tercih eden yolculara hizmet vermektedir. Havayolu ulasimini tercih edenler Ankara ve Kayseri havaalanindan ulasim saglayabilirler
 

DENIZYOLU: Ile en yakin liman Samsun Limani'dir.

 
IKLIM
KISI SERT,YAZI SERIN…
Yozgat Ilinde Iç Anadolu'nun karasal iklimi egemendir. Il alaninin önemli bir bölümünü kaplayan Bozok platosu,güney ve kuzey Anadolu dag sistemleriyle deniz etkilerine kapatilmistir. Bu nedenle yazla kis ve geceyle gündüz arasinda isi farklari yüksektir. Bu sert iklim kosullari Yesilirmak havzasina giren Çekerek Vadisinde biraz yumusamaktadir .Bu kesimlerde az da olsa Karadeniz ardi iklim etkileri görülür.
 
DÜNYANIN EN ÖZEL ÇAMI KAFKASYADA VE DE YOZGAT'TA…
ORMANLAR:Yozgat'ta, orman alanlari, genel yüzölçümün % 18.24'ünü kaplamaktadir. Önemli bir bölümü yok edilen ormanlar günümüzde Il'in, yüksek daglik alanlarinda görülmektedir. Akdagmadeni, Çayiralan, Çekerek ve merkez ilçe, ormanlarin en yogun oldugu alanlardir. Bozok Platosu üzerinde güneybati - kuzeydogu yönünde uzanan toplam alani 100 665 ha olan AKDAGLAR, sadece Yozgat'in degil, yurdumuzun da önemli ormanlarindandir. Yaklasik 50 km eninde ve boyunda olan bu orman bölgesi, çeredeki bozkirlar arasinda adeta bir “orman adasi” gibidir. Çayiralan Bölgesi'ndeki ormanlik arazi, 61 490 ha (% 12.0) kaplamakta olup, yogun olarak mese; ayrica ladin ve yabani kavak gibi türlerden olusmaktadir. Çekerek civarindaki seyrek ormanlarda ise; çam, mese ve ardiç gibi türler bulunmaktadir. Yozgat Il Merkezi'ndeki ormanlik alan, kent merkezinin güneyinde bulunan Çamlik (sogluk) Tepesi'nin kuzey yamaçlari boyunca yer almaktadir. 953.754 ha (% 13.3) ormanliktir. “Yozgat Çamligi” denilen bu ormanlik alan; 1958 yilinda Milli Park haline gelmis olup, Türkiye'deki Ilk Milli Park alanidir. Yapilan arastirmalardan anlasildigi üzere, 300 yil önce Yozgat Ili ve çevresinde genis alanlari kaplayan karaçam ormanlari usulsüz yararlanma ve yerlesmelerle tahrip edilmis, yari kurak iklim sartlarindan dolayi da, bir daha yetismemistir. Çamlik'ta bitki türü olarak, esas karaçam (pinusnigra) olup, yer yer mese karisikligi vardir. Burada bulunan karaçamlar, Dünya'da ki ender türlerden olup, Kafkasya ve Yozgat Çamligi'nda yer almaktadir. Diger çam türlerinin tümü, 100 yasini geçtikten sonra büyüme ve tohum verme yetenegini kaybetmesine ragmen, Kafkas Karaçami Kafkas Karaçami (Pinusnigra zigroviskiyana) 300 - 500 yasinda dahi büyüme ve tohum verme yetenegine sahiptir.
 
YOZGAT'IN GÖLLERI YOK AMA KÜÇÜK GAP'LARI VAR
GÖLLER:Yozgat sinirlari içerisinde dogal göl bulunmamaktadir. Ancak, Bogazliyan ilçesinin 4.5 km. batisinda bulunan Cavlak Kaplicasi'nin kaynak yerinde yöre halkinin “Cavlak Gölü” dedigi küçük bir göl mevcuttur. 70 m. genislik ve 120 m uzunluktaki gölün su sicakligi 35 C - 40.5 C arasinda degismektedir. Debisi 321 ltd/sn dir. Dogal göllerin bulunmadigi ilde akarsu yataklarinin yapisi uygun oldugu için çok sayida sulama, içme suyu ve taskin koruma amaçli barajlar yapilmistir.

 

Baraj/Gölet Adi Alani

 

Depolama

Hacmi (m3)

 

Sulama(Ha)

Merkez - Fakibeyli

2 000 049

308

Merkez - Derbent

1 376 000

279

Merkez - Topçu

1 159 000

270

Merkez - B.Cevdet Dündar

175 000

-

Merkez - Kirazli Çiftlikdere

449 333

-

Merkez - Gelingüllü

270 000 000

24800

Akdagmadeni - Akçakisla

825

38

Akdagmadeni - Divanli

711 696

118

Akdagmadeni - Altinsu

820 000

158

Aydincik - Kösrelik

1 192 000

391

Bogazliyan - Güren

1 683 000

546

Bogazliyan - Ömerli ,

698 289

138

Bogazliyan - Yenipazar

1 323 00

585

Bogazliyan - Uzunlu

49 000 000

7 800

Bogazliyan - Fehimli

11 000 000

1 430

Çayiralan - Igdecik

3 669 584

620

Çayiralan - Yahyasaray

17 850 000

4 062

Çekerek - Süreyyabey

1 180 000 000

42 864

Sarikaya - Koçcagiz

1 239 119

236

Sarikaya - Barakli

5 498 170

1 083

Sarikaya - Akbenli

3 909 000

678

Sarikaya - Iliksu

34 000 000

3 442

Sorgun - Dogankent

741 977

311

Sorgun - Disli

2 474 980

850

Sorgun - Karakaya

893 531

396

Sorgun - Yaycilar

1 762 032

374

Sorgun - Ikikara

3 150 000

380

Sefaatli - Höyüklükisla

3 875 000

687

Sefaatli - Kuzayca

7 680 000

1 008

Sefaatli - Gülistan

2 230 000

291

Yerköy - Igdecik

3 812 000

762
 
ANADOLU'NUN KÜÇÜK GAPLARI YOZGAT'TA
1 - GELINGÜLLÜ BARAJI
Yozgat'in Sorgun ilçesine bagli Gelingüllü köyü yakinlarinda sulama amaçli insa edilerek 1993 yilinda tamamlanan 23 kilometre uzunlugundaki Gelingüllü baraji Yozgat'ta Cumhuriyet tarihinde bugüne kadar hizmete açilan en büyük barajdir. 270 milyon m3 su toplama kapasitesine sahip olan Gelingüllü baraji, Gelingüllü-Pasaköy, Yerköy ve Kirikkale'ye kadar uzanacak olan sulama üniteleri tamamlandiginda Yozgat'a 24800 hektarlik alani sulayarak Yozgat tariminin gelisimine büyük çapta katkida bulunacak. Gelingüllü barajinin sulama projelerine kademeli olarak devam ediliyor. Ancak ödenek yetersizliginden sulama projelerinin yapimi agir-aksak sürüyor.
2 - IÇ ANADOLU'NUN GAP'I :SÜREYYABEY BARAJI
Çekerek-Aydincik kümbet ovasina ek olarak Amasya, Tokat, Çorum ovalarini sulamak, bu yöreleri taskin sulardan korumak ve yilda 50 milyon kw/saat elektrik üretmek amaciyla Yozgat'in Çekerek ilçesinde 1998 yilinda temeli atilan Süreyya Bey baraji 2010 yilinda tamamlanacak. Amasya, Tokat ve Çorum bölgelerinde 60 bin hektar Yozgat'in Çekerek ve Aydincik bölgelerinde de 6 bin hektar araziyi sulayacak olan Süreyya Bey baraji için 5 yilda 86 trilyon lira harcandi. Bugünkü rakamlarla 300 trilyon liraya mal olacak Süreyya Bey baraji 2010 yilinda tamamlandiginda Yesilirmak havzasina hayat verecek.
AKARSULAR :Kizilirmak'in Iç Anadolu bölgesindeki en büyük kolu olan Delice irmak,Yesilirmak' in önemli kollarinda biri olan Çekerek suyu ile bunlara bagli küçük dere ve özler,ilin baslica akarsu agini olusturmaktadir. Bu akarsularin tümü,yagmur,kar erime ve kaynak sulari ile beslenmektedir. Akarsu yataklari çogu yerde sulama amaçli baraj ve göletlerin yapimina elverislidir. Bunlar degerlendirildikçe bölgede sulu tarim yayginlasacaktir.
YOZGAT'IN KIRSAL NÜFUSU,KENT NÜFUSUNDAN FAZLA…
Yozgat, il merkezi nüfusuna göre ülkemizde 57. sirada yer almaktadir. Ilin genel nüfusu, 2000 yilinda yapilan genel nüfus sayimi kesin sonuçlarina göre; 682 919 olup nüfus artis hizi binde 16,55 dir.2005 verilerine göre de Yozgat'in nüfusunun 5,4 oraninda arttigi ve ilin genel nüfusunun 719660'ya yükseldigi saptanmistir. 1997 Yilinda yapilan nüfus tespiti sonuçlari ile 2000 yilinda yapilan genel nüfus sayimi kesin sonuçlari arasinda bir mukayese yapildiginda nüfusun 68 660 kisi arttigi görülür.Toplam nüfusun;% 53,85'i köylerde,% 46,15'i de sehir merkezinde yasamaktadir Ilin nüfus yogunlugu ise 48,3'tür.2000 yili genel nüfus sayimi kesin sonuçlarina göre; Il merkezinde 73 930 kisi,Sehir merkezlerinde 315 156 kisi,Kasaba ve köylerde 367 763 kisi,yasamaktadir. 2000 yili genel nüfus sayimi kesin sonuçlarina göre ilin nüfus durumu söyledir:
 

2000 GENEL NÜFUS SAYIMINA GÖRE IL, ILÇE VE KÖY NÜFUSU VE ARTIS HIZLARI

 

2000 GENEL NÜFUS SAYIMI

 

NÜFUS ARTIS HIZI (%)

 

TOPLAM

SEHIR

KÖY

TOPLAM

SEHIR

KÖY

IL GENELI

682.919

315.156

367.763

16.55

40.61

-0.27

MERKEZ

113.614

73.930

39.684

17.51

38.42

-12.62

AKDAGMADENI

61.373

20.312

41.061

14.77

50.80

0.82

AYDINCIK

25.955

6.437

19.518

20.61

11.56

23.78

BOGAZLIYAN

67.184

29.719

37.465

18.64

50.29

-1.00

ÇANDIR

19.037

13.449

5.588

51.99

46.67

66.09

ÇAYIRALAN

32.880

14.046

18.834

29.90

60.82

11.80

ÇEKEREK

40.689

12.339

28.350

-2.80

17.11

-10.37

KADISEHRI

23.317

5.200

18.117

4.16

21.47

-0.30

SARAYKENT

26.077

9.224

16.853

30.30

42.01

24.43

SARIKAYA

58.026

22.102

35.924

25.73

58.79

9.76

SORGUN

120.262

53.884

66.378

24.83

54.69

5.81

SEFAATLI

30.013

13.728

16.285

-18.86

4.14

-34.84

YENIFAKILI

15.603

8.558

7.045

37.21

73.89

5.51

YERKÖY

48.889

32.228

16.661

0.49

20.52

-29.60
 
Yozgat, Türkiye genelinde nüfusunun yarisindan fazlasinin kirsal alanlarda yasadigi nadir illerden biridir. Milli geliri ve egitimi geri; istihdama yönelik yatirimlarinin yetersizligi nedeniyle Cumhuriyet tarihi boyunca sürekli göç veren Yozgat'in disaridaki nüfusunun daha kalabalik oldugu biliniyor. Halen Avrupa da ve Orta Dogu ülkeleri ile Türkiye'nin çesitli metropol kentlerinde geçim mücadelesi veren Yozgatli sayisinin Yozgat'ta yasayan nüfusa yaklastigi tahmin ediliyor. Baskent Ankara'da 128, Istanbul da ise 200 dolayinda Yozgat, ilçe, kasaba ve köy derneklerinin mevcut oldugu ve bu 2 sehirde Yozgat derneklerinin “Federasyon” olusumu içerisinde olduklari da biliniyor.Sanayi ve Ticaret Müdürlügü'nün verilerine göre, Yozgat'ta mevcut nüfusun %19,8'ni 283,566'sini çalisan nüfus olusturuyor. Bu açidan Yozgat'ta issizlik oranin %50 dolayinda oldugu bildiriliyor.Yozgat'ta nüfusun çogunlugu kirsal kesimde çalisiyor ve tarim sektöründe faaliyet gösteriyor. Yozgat'ta nüfus artis hizi ve yogunlugu ülke ortalamasinin altinda, dogurganlik orani ve ortalama hane büyüklügü ülke ortalamasinin üzerinde. Yozgat'in il nüfus yogunlugu bütün sayim yillarinda Türkiye ortalamasinin altinda oldugu saptanmis bulunuyor.Yozgat'ta 2002 yilinda 20.801 kisi dünyaya geldigi 5475 kisi hayatini kaybettigi belirlendi.