BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 23.04.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
162
Dün
:
4633
Toplam
:
13784839
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
MUAVENET-İ MİLLİYE VE ÇAPANOĞLU MAHMUT CELALETTİN BEY
capanoglukadir@yahoo.com.tr
5. Göbekten Çapanoğlu torunudur (01.07.1859–19.07.1922). Kapucubaşı Çapanoğlu Ahmet Bey’in oğlu olup Cennetmekân dedem Muhlis Çapanoğlu Bey’in babasıdır.


Mahmut Celalettin Bey, dikkat çekecek kadar yakışıklı ve güzel giyinen bir insan olarak tanınırdı. (Resimde ortada oturan)

İkinci meşrutiyet’in (1908) ilanını müteakip 10 Temmuz 1909 da kurulan Donanma-yı Osmanî Muavenet-i Milliye Cemiyetinin Yozgat şubesi kurucularındandı. Bu cemiyet, halktan ve sivil kurumlardan maddi yardım elde edip Osmanlı Donanması'nı güçlendirmeyi amaçlayan bir kurumdu. Mahmut Bey o sırada 50 yaşındadır.

Birinci Dünya Savaşı yaklaşırken, Osmanlı Donanması'nın büyük devletlerin donanmalarından geride kalması, buna rağmen donanmasına önem verememesi Donanma Cemiyeti fikrini oluşturur. Yunanistan'ın, kuvveti üç beş zırhlıya bedel Averoff Kruvazörü'nü alması, halkta endişeye yol açar ve halkın derneğe katılımı artar.

İstanbul'da kurulan dernek bir süre sonra Anadolu'ya ve yurtdışına yayılır. Her tarafta öğrencilerin, tüccarların, esnafların, askerlerin ilgi odağı olur. Tahttan indirilen Sultan II. Abdülhamit’in el konulan ve Paris’te satılan mücevheratından elde edilen 31.414.496.31 kuruş ile Sultan Reşat’ın maaşının ilk taksiti olan 210.526 kuruştan başka Sultan II. Abdülhamit’in oğlu Abdürrahim Efendi 700 Osmanlı altını bağışlarlar. Diğer hanedan mensupları da değişik miktarda bağışlarda bulunurlar. Yurt dışında yaşayan diplomatlarımız ile vatandaşlarımızda büyük bir heyecanla bağışlara katılırlar.


Cemiyet, Almanya’dan alınan ilk harp gemisine, cemiyetin biricik dayanağı olan millete bir minnettarlığın ifadesi olarak “Yadigâr-ı millet ismini verir. Sonra Muavenet-ı Milliye, Numune-i Hamiyet ve Gayret-i vataniye muhripleri ve Yunanın Averoff zırhlısına denk olarak da Barboros Hayrettin ve Turgut Reis zırhlıları alınır. Daha sonra da sorunlu bir şekilde İngiltere den ve Romanya’dan değişik muhripler, nakliye gemileri ile yolcu vapurları alınır. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Bahriye Nezareti'ne katılan dernek, bir süre sonra 2 Nisan 1919 günü faaliyetine son verir.

Yozgat’ımızın canlı tarihi değerli Dr. Ali Şakir Ergin Hocam da Mahmut Celalettin Bey için şunları söylüyor; “Bilgilere göre 1899 yılında Yozgat çarşısında vuku bulan bir yangında zarar gören Çapanoğlu Büyük caminin dış kısmında hasar gören yerler Mahmut Celalettin Bey tarafından yaptırılmıştır. Caminin ilk giriş kapısının üzerindeki kubbeye dikkat ederseniz, kubbe tezyinatının altında duvarda boya ile yazılmış kitabe şeklinde uzunca bir yazı göreceksiniz. Bu kitabede bu konu ile ilgili olarak şöyle yazıyor. “Adülcebbarzade Süleyman Bey hafidi (erkek torunu), Mahmut Celalettin H.1317-1319 (1899-1901)”

Aşağı nohutlu Mahallesindeki Çapanoğlu Mahmut Bey hamamı da Mahmut Bey’in konağının müştemilatındandı yani konak hamamı idi. Kareye yakın dikdörtgen biçiminde, üç kubbeli, 10 civarında kişinin aynı anda yıkanabileceği büyüklükte devamlı sıcak olan bir hamamdı. Kalabalık ev halkının dışında konakta çalışan hizmetliler ile Yozgat’taki akrabalar ve Sincan, Arapseyf, Karatepe deki çiftliklerden gelen akrabalar da Yozgat’a gelip yatıya kaldıklarında yararlanırlardı.

Ne yazık ki, 1920 yılında Çapanoğulları hadisesi zuhur eder. Çerkez Ethem Yozgat’ı bastığında hem Çapanoğlu olduğundan hem de Ziraat Bankasından ödünç olarak alınan beş milyon kuruş (ellibin lira) karşılığı bırakılan senette imzası bulunduğundan oğlu Muhlis Bey’i de (33yaşında) yanına alarak, kayınbiraderleri Edip, Celal, Halit ve Salih Bey kardeşlerle ve bazı akrabaları ile birlikte Uzunyayla (Kayseri Pınarbaşı) Çerkezlerine sığınırlar (61 yaşında). Af çıkana kadar da orada kalırlar. Avni Doğan Bey,(D.1892 Yozgat, Ö.14 Haziran 1965), Kurtuluş, Kuruluş ve Sonrası kitabında bu durumu da şöyle özetliyor. “Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, Aziziye Halkını tazyik ederek Çapanoğullarını Ankara’ya getirtti. Yozgat ayaklanması hakkında geniş bilgi alan Mustafa Kemal, beylere ceza tatbik ettirmedi, kendilerini ayrı ayrı bölgelerde ikamete memur ettiler.”

Ziraat Bankasından ödünç alınan beş milyon kuruş karşılığı bırakılan senedin tercümesi de şöyle;
Kuruş 5.000.000

“Yalnız beş milyon kuruşluk nakit senedidir. Mukaddes sığınma yeri olan Hilafet Makamına ve Osmanlı Hükümetine karşı isyan ilan eden, Anadolu da bir hükümet teşkili için ayaklanan isyankârların edeplendirilmesi için yüce Allahın yardımı ile teşkiline muvaffak olduğumuz atlı ve piyade insanların maaş ve masraflarına sarf edilmek üzere Yozgat Ziraat Bankası mevcudundan yukarda yazılan beş milyon kuruşun alındığını açıklayan işbu tutanak verildi. 16 Haziran 1336 (1920)”

Senette imzası olanlar da şu kişiler;
Abdülcabbarzade Celâleddin, Dinîzade Şahap, Tevfikzade Elsayidi Ahmedi, Askerî Hayripaşazade Osman Nâzım, Halidbeyzade Mustafa Vasıf, Abdülcabbarzade Edib, Abdülcabbarzade Mahmud Calâleddin, Emin Efendizade Hakkı Salih, Efendizade Elseyddi Abdülkadir, Haşmet Ceridzade Hüsnü (büyük amcam), Metni mazbatada murakkam mebaliği ahız ve kabze Hafız Şahab ile Muhlis Bey (benim dedem) memur tâyin edilmişlerdir, 16 minh Edib.

50 bin lira gibi büyük bir parayı yanlarında taşıyamayacaklarını anlayınca 45 bin lirasını tekrar bankaya bırakırlar ama senet üzerinde bir değişiklik yapmak akıllarına gelmez. Çerkez Ethem Yozgat’ı bastığında banka veznedarını, kimseye söylememesi için tehdit ederek bu parayı alır zimmetine geçirir. Böylece, Çapanoğullarının almış göründüğü 50 bin lira daha sonra kuruşuna kadar aileye ödetilmiştir.

07.06.2014



Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
BİR DÜĞÜN VE KARTAL YUVASININ İSTİLASI
Çok güzel ifade etmişsiniz.Yazınızı da, kitabı da çok beğendik.
Memleketimizn kıymetlerini bizlere tanıtmanızdan da memnuniyet duyduk.Yine vatanseverler Yozgat'ımızdan çıkmış.Gurur verici...
Sibel Manacıoğlu Oktay -- 18.04.2018 17:19
BİR DÜĞÜN VE KARTAL YUVASININ İSTİLASI
Sayın Çapanoğlu,
Yazınızı okudum ve çok etkilendim. Bu devlet değişik alanlarda bu tür sağlam karakterler sayesinde ayakta duruyor. Paşaya Allah'tan sağlıklı ve mutlu bir ömür diliyorum. Kitabını alıp okuyacağım inşaallah. Şiiri çok beğendim. Çarpıcı bir gerçeği veciz ve çarpıcı bir şekilde dile getiriyor.
Selam ve saygılar
A. YAŞAR OCAK -- 16.04.2018 10:32
BİR DÜĞÜN VE KARTAL YUVASININ İSTİLASI
Yozgat her ne kadar içe kapanık kimliğiyle ön plana çıksa da ülkemize kazandırdığı pek çok ünlüsüyle gündemdedir. Yazar Abbas Sayar, Şair Gülten Akın, Şair Şükrü Erbaş ve daha niceleri. Korgeneral Mehmet Şanver de bu saygın kişilerden biridir. Kişilikli asker duruşu ve tavrıyla gönüllerde taht kurmuş bir paşamızdır. Bu değerli kişiliği köşenize taşıdığınız için teşekkürler ve saygılar.
Muhsin Köktürk -- 14.04.2018 11:36
GÜMÜŞHACIKÖY MADEN-İ HÜMAYUNU VE ÇAPANOĞLU SÜLEYMAN BEY
Sayın Çapanoğlu memleketimiz ve Çapanoğulları hakkında yine çok değerli bir bilgi öğrendim çok teşekkürler. Hepimiz Yozgatlıyız, hepimiz Çapanoğluyuz ne mutlu.
SUDE ÖZTÜRK -- 29.03.2018 10:51
GÜMÜŞHACIKÖY MADEN-İ HÜMAYUNU VE ÇAPANOĞLU SÜLEYMAN BEY
Sn Çapanoğlu,

Üniversitenin yayınından da anlaşılıyor ki
Gümüşhacıköy'de gümüş var. Yozgat Gazetesinin birinci sayfasında resimleri olan milletvekillerinin Yozgat'a hangi yatırımları olmuştur?
Yozgat neden hep göç veriyor. Nohut ve Mercimek ithalatının kaç ton olduğundan bu beylerin acaba bilgisi var mı?
BÜLENT ESİNOĞLU -- 24.03.2018 10:36
TOPAL MOLLA
Sayın Çapanoğlu 1 ayı geçkin süredir yeni yazınız yayınlanmadı.Eğer sağlık sorununuz yok ise o güzel yazılarınızdan bekliyoruz.Bizleri mahrum etmeyeceğinizi düşünüyorum.Saygılarımla
serdar erbek -- 20.03.2018 22:23
TOPAL MOLLA
Abdülkadir Bey,
Yazınız tam zamanında...Bizim tarihimizde de birkaç Topal Molla oldu. En sonuncusuyla baş etmeye çalışıyoruz bildiğiniz gibi, kısmet olursa.
A. YAŞAR OCAK -- 13.03.2018 16:31
TOPAL MOLLA
Sayın Çapanoğlu, hayatın günlük gaileleri ile mücadele ederken yazılarınızı da ilgi ile takip ediyorum. Değerli bilgilerinizi bizlerle paylaşıyorsunuz. Tarihi bilmemek ve geçmişten ders almamak büyük talihsizlik. Dün gece bir film izlerken oyunculardan birisi karşı oyuncunun bir sözüne sadece Bol Pot demekle cevap verdi. Aklıma sizin yazınız geldi ve film bitince yazınızı bulup tekrar okudum. Filmdeki oyuncu bir kelime ile her şeyi anlatmıştı. Keşke bizi yönetenlerde bir kelime ile her şeyi hatırlasalar diye geçirdim içimden. Bu arada Prof. Ahmet Yaşar Hocamızın yazdıkları da beni hayli duygulandırdı. Geçmişi hatırlamak, hatırlananları bir kere daha yâd etmek ne güzel bir duygudur. Saygılarımla.
SUDE ÖZTÜRK -- 27.02.2018 11:34
TOPAL MOLLA
Tarihimizin bir yerlerinde gizlenmiş olan eşsiz bilgileri bizlere sunduğunuz için minnettarım. Hep sevgi yüklü kalın. Saygılarımla.
OĞUZ KARLI -- 16.02.2018 12:18
24 KASIM
ALLAH rahmeteylesin babannemin dedesi olur fazlı bilecen hatırlanması ne hoş..
Özgür tekin -- 09.02.2018 14:54
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
 
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00