BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 16.07.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
190
Dün
:
4633
Toplam
:
14105490
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
BİR ZAMANLARIN YOZGAT’I (3)
capanoglukadir@yahoo.com.tr
Değerli okuyucu, 19 Kasım 2012 Pazartesi günü Yozgat Gazetesinin değerli sahibi ve Yozgat Gazeteciler cemiyeti başkanı kadim dostum Osman Hakan Kiracı ile İstanbul’da bir araya gelmiştik. Sohbet sırasında uzunca bir süre denize bakıp “Biliyor musun, bizlerde epey yaşlandık sayılır, biz yaştakilerde bu dünyadan gidince bir zamanların Yozgat’ı ile ilgili hatırda kalanlar da yok olup gidecek o yüzden elimizi çabuk tutmalıyız demişti.” Birdenbire söylediği bu söz beni de duygulandırmıştı. Meraklı okuyuculardan gelen talepleri de dikkate alarak, hatırladığım kadarı ve aldığım notlar ve ses kayıtlarımdan yararlanarak eski Yozgat’tan geride kalan bazı anıları köşemde yayınlıyorum. Bu defa yaşadığı dönemde Yozgat halkının hürmet ve sevgisine mazhar olan ve hem akrabalarına hem de tüm Yozgatlıya hamilik yapan Çapanoğlu Muhlis Bey’i ve onun çok özel iki eşi Saadet Hanım ve Esma Hanım’ı üç tefrikalık bir yazı ile anlatmaya çalışacağım.

ÇAPANOĞLU MUHLİS BEY 2.EŞİ ESMA HANIM

(Geçen yazının devamı)

Esma Hanım, Çapanoğlu Muhlis Bey’in ikinci eşidir. 1908 Osmanlı Meclis-i Mebusanına isteği dışında milletvekili seçilen ve Sarıtopraklık’tan kurbanlar kesilerek uğurlanırken gözyaşları içinde “ben oralara layık mıyım ki, gönderiyorsunuz” alçakgönüllülüğü ile milletvekili olan. 16 Ağustos 1909’da çıkartılan ve Türk tarihinin derneklerle ilgili ilk kanunu olan Cemiyetler Kanununun 18. Maddesi ile İstanbul’un bile satılabileceğine dikkat çeken. Daha sonra Hicazdaki kutsal emanetlerin muhafazası için Cidde Vakıflar Müdürlüğüne tayin edilen ve orada öldürülen Hayrullah Efendinin 6 çocuğundan üçüncüsüdür. En büyük kardeşleri Diyarbakır, Kastamonu ve Ankara valiliği yapan ve daha sonra Hatay’ın Türkiye’ye ilhakında önemli rol oynayan Avni Doğan Beydir. Uzun yıllar İstanbul da yaşayan aile, Hayrullah Efendinin Evkaf müdürü olması dolayısıyla Ankara’ya taşınıp güzel bir bağ evine yerleşirler. Komşuları Dr. Muzaffer Beylerle ailecek görüşmeye başlarlar ve iyi anlaşırlar. Muzaffer bey’lerin Ali isminde birde erkek evlatları vardır. Zamanla Ali ile Esma arasında yürek çarpıntıları başlar. Birbirlerini görmek için can atarlar. Dr. Muzaffer Beylere bir şey götürülecekse Esma hazırdır götürmek için atılır. Muzaffer Beylerden Hayrullah Efendilere bir şey gelecekse Ali hazırdır. Sonraki günlerde iki evin bahçe duvarı yakınındaki büyükçe bir taşın altını posta kutusu gibi kullanarak mektuplaşmaya başlarlar. Karlı bir akşamüstü bahçeye çıkma gafletinde bulunup annesinin dikkatini çeken Esma, taşın altından alıp eteğine sakladığı mektup ile yakalanır. Hayatta kimsesi kalmayan 5-6 yaşındaki Ali’yi himayelerine alan Dr. Muzaffer beyler kendi evlatlarından ayırmamışlardır ama neticede kendi öz evlatları değildir. Kıyamet kopar ve görüşmeleri yasaklanır. Günler günleri kovalar, bir gün Muzaffer Bey Hayrullah Efendiye gelip özür dileyerek Ali’nin sevdasından dolayı çok hasta olduğunu, son arzusu olarak evlenmelerine müsaade etmelerini rica eder. Ali’nin son arzusu Hayrullah Efendi ve eşi Zehra hanımı da ziyadesiyle müteessir eder ve hoca nikâhı kıyılıp iki sevdalının görüşmelerine müsaade edilir. Alicik bu mutlulukla ancak 10 gün yaşayabilir. Ölümüne sevdalandığı Esmasını kanadı kırık bırakıp gider. Bir süre sonra baba Hayrullah Efendi önce Edirne’ye daha sonra da Haremi Şerif müdürü olarak Hicaza Kutsal Emanetlerin muhafazasına tayin edilir ama orada Araplar tarafından öldürülür. Esma Hanımın ağabeyi Avni Doğan Bey de Adana’ya İhtiyat subayı olarak gider. Oradan da başka bir görev için Konya’ya gönderilir. Hem bir değişiklik olsun hem de Mevlana’yı da ziyaret etsinler diye annesini ve Esma’yı Konya’ya çağırır. Çok sevdiği arkadaşı Halil Binbaşı da Konya’dadır O üzüntülü günlerin üzerinden takriben dört yıl geçmiş Sene 1918 olmuş, acılar kısmen hafiflemiştir. Halil Binbaşı ile de aralarında bir etkileşim olur ve Esmanın yüreği bir kere daha pırpır eder. Halil Binbaşı da aynı duygular içindedir. Bir gün çekinerek arkadaşı Avni Doğan’a konuyu açar Esmayı ister, uygun görülür evlenip Yozgat’a yerleşirler. Her ikisi de çok mutludur bilhassa Esma bulutların üzerinde uçmaktadır. Mutlu günler çok çabuk geçer Halil Binbaşının cepheye dönme zamanı gelir. Ağlayarak ayrılırlar birbirlerinden. Bu kısa mutluluğun ardından yalnız kalan Esma Hanım ayrılığa dayanamaz, eşi cephede de olsa onun yanında olmaktır en büyük arzusu. Yozgat’ta sığamaz, bir gün ev halkına haber vermeden bavulunu hazırlar herkesin şaşkın bakışları altında “Nereye Esma” sorularına, “eşimin yanına” deyip Eskişehir’e doğru çıkar gider. O zaman daha Yerköy-Ankara demiryolu olmadığından önce Yahşihan’dan dar yolda dekovil ile Ankara’ya. Ankara’dan da trene binip soluğu eşinin yanında alır. Pencereden dışarısını seyretmekte olan Halil Binbaşı, bir hanımın elinde bir valizle kapıdaki nöbetçi ile konuştuğunu görür. “Binbaşı Halil’i arıyorum” der hanım. Asker kimliğini sorunca “karısıyım” diye cevap verir. O sırada merdivenin başına gelen Halil Binbaşı gözlerine inanamaz, hayal gördüğünü sanır. “Esma, Esma sen misin, Esma” diyebilir. Birbirlerine sarılmamak için kendilerini güç tutarlar. Ani bir kararla yola çıkıp ev halkını şaşırtan Esma bu defa kocası Halil Binbaşıyı şaşırtmıştır. Birkaç gün arkadaşlarının yanında kalırlarsa da sonra bir ev bulup oraya taşınırlar. Bir gün birlikte bahçeye çıktıklarında Halil Binbaşı duvarın kenarındaki bodur dalları olan bir yeşilliği göstererek “Bak Esmacığım, bilir misin bunlara bizim oralarda inci çiçeği derler. Manastırda doğduğum evin bahçesi de bunlarla bezeli idi. Kız çocukları bunları ipe dizip, boncuk gibi salkım salkım duran beyaz çiçeklerini boyunlarına takarlardı” diye anlatır. Tekrar birbirlerine kavuşmanın doyumsuz mutluğunu yaşarlarken, Yunan kuvvetlerine bir taarruza kalkıldığı sırada siperden fırlayan Halil binbaşı orada şehit olur. Bir kere daha kanadı kırılan Esma Hanım perişan bir halde tekrar Yozgat’a döner. Halil Binbaşı ile mutluluğu tattığı evden tekrar Yozgat’a dönmek için ayrılırken birden geri döner, evin bahçesindeki çok sevdiği inci çiçeklerinden bir tutam kökü hatıra olarak yanına alır. Özenle sakladığı bu çiçekleri daha sonra Muhlis Bey’in Yeni Cami Mahallesindeki ahşap konağın bulunduğu bahçede,(şimdi Bağkur konutlarının olduğu alan) havuzun başındaki duvarın dibine ekecektir. (Bkz. Bozkırda açan inci çiçekleri-Zehra Gülcem Artam; Hatipoğlu yayınları Ankara).Mavi-yeşil gözlü mahzun bakışlı Esma hanım 1938 yılında Çapanoğlu Muhlis Bey ile resmi olarak ikinci evliliğini yapar. Genç yaşlarında acılarla tanışan bu iki insan ikinci evliliklerini yaptıklarında Esma Hanım 39, Muhlis Bey henüz 51 yaşındadır. Muhlis Bey henüz 35 yaşında iken, o sırada 31 yaşında olan çok sevdiği ilk eşi Saadet hanımın vefatından sonra hem üzüntüsünden hem de çocuklarım üvey anne elinde büyümesin düşüncesi ile 16 yıl evlenmemiştir. Esma Hanım’ın bir kere daha mutluluğu yakaladığı en uzun süren bu evliliği de 11 yıl sürer. 1949 yılı aralık ayının son günü Muhlis Bey’in 62 yaşında ani vefatı ile son bulur. Hem görgülü hem de çok kültürlü bir hanım olan Esma Hanım babaannem. Yaşadığı dönemde beyefendiliği ile bilinen Muhlis Bey’e de saygı ve sevgi ile eşlik etmişti. Gerek üvey çocuklarını ki evlendiğinde en küçüğü 21 yaşındaki babam Muammer Çapanoğlu idi ve gerek üvey torunlarını yani bizleri kendi parçası imiş gibi bağrına basmış bir hanımefendi idi. Anımsadıkça içimi sızlatan bir olayı anlatarak bitireyim. 1952 senesinde Ankara Anafartalar Caddesinde ki Atatürk 1. İlkokulunda birinci sınıftayım. Bir gün okula geç kaldım. Benim gittiğimde zil çalmış öğretmenler de sınıflarına girmişlerdi. Geç kaldığım için çok utandım sınıfa girmeye cesaret edemedim ve eve döndüm. Esma Hanım babaannem o sıralar bizde idi. Elimden tuttuğu gibi tekrar beni okuluma götürdü, kapıyı tıklatıp içeri girdik. Ben sırama oturana kadar cennetmekân öğretmenim Bedia Subaşı Hanımefendi ile ayaküstü kısa bir süre konuştular. Sonra öğretmenim onu koridora kadar uğurladı. 1973 yılında, aşağı yukarı 20 yıl sonra bir işim için Ankara da idim, okulumu ziyaret etmek istedim. Öğretmenim çok yaşlanmıştı ama üzerinde siyah önlüğü ile hâlâ çalışıyordu. Elini öpüp kendimi tanıtınca ilk sözü “babaannen hayatta mı” oldu. Çok şaşırmştım, babaannem onda nasıl bir intiba bırakmıştı ki beni görünce onu hatırlamıştı. Esma Hanımın Kabri Sarı topraklıkta Muhlis Bey’in yanındadır. Nur içinde yatsın. ( Bitti )

18.04.2013

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
DEDEDEN TORUNA ÖVÜNÇ DUYULACAK 250 YILLIK BİR GEÇMİŞ
Acizane köşemde yayınladığım yazılarıma zaman ayırıp yorum göndermek lütfunda bulunan okuyucularımıza en kalbi teşekkürlerimi arz ederim. Sehven yorumlarının altına isim yazmayı unutan sayın okuyucularımın köşemdeki mail adresimden (yazı başlığının altında) bana ulaşmalarını hasseten rica ederim.Saygılarımla.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 11.07.2018 10:46
DEDEDEN TORUNA ÖVÜNÇ DUYULACAK 250 YILLIK BİR GEÇMİŞ
Uzun süre okuyamadım okuduğumda engüzel yazı oldu emeğinize sağlık hocam
Adınız ve Soyadınız -- 09.07.2018 16:56
DEDEDEN TORUNA ÖVÜNÇ DUYULACAK 250 YILLIK BİR GEÇMİŞ
ELLERİNİZE SAĞLIK GERÇEK OLAYLARI SAPTIRMADAN BİREBİR GERÇEKLERİ SAPTIRMADAN UZUN ARAŞTIRMALAR YAPARAK YAPTOĞINIZ ÇALIŞMALAR İÇİN GÖNÜLDEN SONSUZ TEŞEKKÜRLERİMİ SUNARIM.
ARTO KAZANCIOĞLU -- 09.07.2018 14:24
YILMAZ GÖKSOY
Sayın Çapanoğlu,
Yılmaz Hoca'mı bu sabah ben de rahmetle yad ettim. Mekânı cennet olsun. Umarım Yozgatlı onu takdir eder ve unutmaz.
Selam ve saygılar.
Ahmet Yaşar Ocak -- 07.06.2018 23:29
TELTELİ
Yazınızı soluksuz okudum ve o günlere yetişemediğim için de hayıflandım . Bahsi geçen Şadiye hn ile babaannemin görüştüklerini hatırlarım. Hafızam yanıltmıyor ise bir defa ben de rast gelmiştim. Telteliyi ilk defa duydum. Belki de pişmaniyenin atasıdır. İyi günler dilerim Selamlar.
Hasan Levent Baykal -- 02.06.2018 13:43
ULUS, CEBECİ, SAMANPAZARI’NDA UÇAN DAİRE GÖRÜLDÜ
Ben de birkaç kez gördüm. En uzun sürelisi İzmir'de otururken Bornova üzerindeydi. Gece vakti ışıkları yana söne uzunca asılı kaldılar.
Ben bu uzay uzaylılar işinde 70 yıldır bir tek doğru cevap alamadım. Ne yerlisinden ne de yabancısından. Voyager'lar hala uzayın derinliklerinde uçup gidiyorlar. Uzay bomboş bir otoyol olsa neyse de, her tarafta her yöne doğru çok büyük süratlerle giden irili ufaklı taş yığınları var. Üzerine geldiğini bile görsen manevra yapıp kaçamazsın. Buradan Ay'a bile bir taşa çarpmadan gidemezsin. Dünyamız atmosferine her gün meteor veya meteorit dedikleri taşlar düşüyor. Arasından nasıl geçiyorlar? Bizi kandırıyorlar mı acaba?
Mehmet Rauf Aktolga -- 16.05.2018 07:08
ULUS, CEBECİ, SAMANPAZARI’NDA UÇAN DAİRE GÖRÜLDÜ
Sayın Çapanoğlu Beyefendi;

Yazınızı ilgiyle okudum. Bu tür konular ilgi alanım içindedir. Sizin gördüğünüz bu tür cisimleri bir kaç kez bende gördüm. Birinde çok yakından takip ettim. Fakat ne olduğunu kime anlattıysam anlam veremediler. Günümüzde daha çok görünür hale geldiler. Allah hayırlara vesile kılsın. Evrende yalnız yaşamadığımızı Yüce kitabımız bildiriyor, bizde iman edip inanıyoruz.

Kaleminiz var olsun. Saygılar Hürmetler.
Kadriye ŞAHİN -- 14.05.2018 21:10
ULUS, CEBECİ, SAMANPAZARI’NDA UÇAN DAİRE GÖRÜLDÜ
Zevkle ve nefes almadan okudum . Çok enteresan.
Levent Baykal -- 14.05.2018 20:22
BERÇ KERESTECİYAN EFENDİ
ÇOK SEVGİLİ DOSTUM UZUN UĞRAŞLAR VEREREK TARİHİN GİZLİ KALMIŞ GERÇEKLERİ AYDINLATTIĞINIZ İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.
SİZLERLE BERABER OLDUĞUM ZAMAN HİÇ BİR ZAMAN DİN AYIRIMI İLE KARŞILAŞMADIM.SİZ DİN DİL İRK AYIRIMI YAPMADAN İNSANLARLA KURDUĞUNUZ DOTLUK VE ARKADAŞLIK TAKDİRE ŞAYANDIR.
HER ZAMAN YARDIMA HAZIR DOSTLUĞUNUZ EN BÜYÜK ZENGİNLİĞİMDİR.
SEVGİLER VE SAYGILARIMLA
ARTO KAZANCIOĞLU -- 27.04.2018 12:26
BERÇ KERESTECİYAN EFENDİ
Her zamanki gibi çok enteresan ve güzel bir yazı. Ben 8 sene bir Ermeni takımı olan ŞİŞLİ SPORDA basketbol oynadım.Çok Ermeni dostum var ve onların hiç bir biz Türklere kötü davranışlarını görmedim. Allah birdir. İnsanlarda kardeştir. Teşekkür ederim. Selamlar ve sevgiler
Taylan Emcioğlu -- 27.04.2018 12:11
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00